Alienated youth, dead-end jobs and the music left of the dial

Rock music history also shows the divide between mainstream and alternative, between normal and dislocating, between complacent and critical. It does not quite translate into the difference between commercial and non-commerical, more arty rock. This documentary shows the (uncomfortable?) truth that the non-commercial proved to be higly rewarding in commercial terms. But what does it prove that counter-culture turned out to have a high exchange value? Does this prove that the counter culture was just an image, a commercialy inspired choice that works well in the marketplace because it seduces bored youth that want to be against whatever we define as the normal culture? 'Where are only in it for the money, as Zappa joked. Does the result corrumpate the intention? Does the commercial succes negate the authentic quality of the music? In the case of Kurt Cobain and REM this hardly seems to hold. Sure enough, a lot of bands and rappers chose this anti-image for commercial reasons. A good example is Ava Devine, or whatever the name of that cunt is, with her so-called bad ass skater image. Never trust skater's anyway.

Note how the narrative juxtaposes (and this happens agan and again in contemporary documentaries) Reagonomics with a new upsurge of discontent. Alienated youth, the generation X, the high school dropouts who had to survive by means of dead end jobs. Kurt Cobain worked as a janitor, mopping the floors of the school he dropped out of. The music of Nirvana, Black Flag etc. appears within this narrative as critcal theory in musical form. This reminds me of the passage in Lipstick Traces wherein Jonhny Rotten is described as a punk version of Adorno's negative dialects.

The lottery as the new model for political justice

The VVD propose the founding of a lottery to sponsor the arts. Their proposed cuts in subsidies are thus compensated for. The lottery provides a new model for political justice. It realises the identity of personal greed and the public good or to be more precise: it claims that personal greed results automatically in the public good. This is of course another version of Smiths invisible hand that promotes myopia for the general. The lottery as a means for funding good causes follows the logic of exchange and surplus value: one pays money for a chance to win a price be it an improbable one. Because the price-money is less than the total price of lottery-tickets there is a surplus value. This surplus is reserved for the arts. In this model nobody needs to care anymore for the public good. No longer the politician has to persuade the tax payer that the taxes are spent for the public good. There is no public good. One only has to take his chances and buy a lottery ticket once in a while. There is a catch though. If the VVD will consistently pursue this logic of exchange, self-interest and free choice this will bring forth lotteries to fund the army, health care, schools, roads and why not: banks. If the logic only applies to the domain of the arts, their proposal is anti-democratic. Real democracy dictates that the lottery should govern all of government! Everyday the citizen can realise his political power by choosing this or that lottery ticket. Buying will replace elections. This will bring back the question of the public good. It is not a coincidence that lottery served as the principle to appoint representatives in the Athenian democracy.

Student bodies that represent the interest of the youth propose the institution of a black list for studies that offer no job perspective. In line with the utilistic calculus they demand percentages. The probability of acquiring a job should be attached to a study as if it concerns a commodity with a price tag. This market logic reaches even further: studies that are without perspective deserve budget cuts. The youthful subject themselves to the voice of reason. A warning is issued to those reckless young people that are deaf and dumb and choose that which no rational person can choose: a study that offers no job perspective. Money is the only criterion here. Another choice - the wish to develop a certain talent and pursue a personal interest - is false and deserves punishment. Those irresponsible that choose the path of unreason are responsible for a 'mismatch' in society. This economic rationality forms the criterion between black and white, bad and good, no future and future, punishment and reward. There seems to be no outside. Even, or should we say especially, knowledge, that sublime good that should be, according to Aristotle sought after as a goal in itself, does not escape the economic calculus. This rings true even for young people. There is no more space for a reckless age. The future already demands discipline from those that once had their future before them as an open space. The youth revolt against this openness. The current pedagogical truth hat parents so willingly offer their children; the assurance that your precious child should do what he wants, that he should develop his talent and become who he is, is false. The youthful refuse this false hope: it can only result in a mismatch, poverty. They who choose a study without perspective are the futureless, the hopeless, the impossible.

Kritiek zonder kracht?

Uit een recensie in TIME van de nieuwe film van Michael Moore. Dit raakt aan de kern: de ervaring van de onmogelijkheid van echte verandering, terwijl we voelen dat het niet klopt: 'At the end Moore says: "I refuse to live in a country like... this - and i'm not leaving". But this call to arms demands more than a ringleader: it requires a ring, an engaged citizenry who are mad enough not to take it anymore. That's unlikely to happen. Moore's films are among the top-grossing documentaries in history because they are pertinent populist entertainments. The question remais: will Capitalism: a Love Story rouse the rabble to revolt? Or wil audiences sit appreciatively through the movie, then go home and play the cat-in-the-toilet video on youtube'? Goede vraag.

Er is een kloof tussen het signaleren van Onrechtvaardigheid en daadwerkelijk actie ondernemen. Die kloof kan niet zomaar gedicht worden door blind aan de slag te gaan en opnieuw de Bastille te bestormen en de vijand te guillotineren. Er is geen zuiver kwaad dat in naam van een zuiver goede geelimineerd dient te worden. Bij het doordenken van het bestaan van de kloof spelen alle categorien die van belang zijn een rol:
- de ervaren onmacht van het individu tegen een Objectiviteit (staat, kapitalisme, de onveranderlijke natuur van de mens, de domheid van het passieve volk, de ijzeren macht van de elite enz.)
- een pessimisme dat zegt dat mensen mensen zijn en er toch niets verandert,
- een gebrek aan tijd,
- een negatie van de verantwoordelijkheid vanuit de bepaling dat het collectief het Onrecht moet oplossen,
- de mystieke overtuiging dat het oplossen van het ene weer andere problemen veroorzaakt (populair bij kritiek op ontwikkelingssamenwerking).
- De weigering het gevaar te acepteren dat het ondernemen van actie een vorm van dwang inhoudt ten aanzien van anderen die hen in hun vrijheid belemmert.
- het opgeslokt worden aan een waslijst van voors en tegens die een dermate complexiteit en Verblendungszusammenhang teweeg brengt dat deze tot passiviteit dwingt.
- de angst dat actie ondernemen een vorm van gezeur is, een geklaag dat eerder voortkomt uit persoonlijke frustraties die vervolgens geprojecteerd worden op de werkelijkheid. Dit is de klassieke taktiek waarmee activisten als frusto's worden afgeschilderd die er goed aan zouden doen eerst aan zichzelf te werken (haar knippen, niet meer kraken, schone kleren, als het moet een psychiater) om zich vervolgens kritieklos te voegen in de bestaande orde.
- Dat komt morgen wel.

Metaforen: Crusoe economics

Robinson Crusoe dient als fundament voor de markteconomie en het communisme. Arbeid verschijnt hier als maatstaf voor de waarde van het produkt. Geld speelt geen rol, omdat Crusoe niets aan geld heeft op een eiland. Werk leidt tot eigendom. Grondbezit wordt echter niet geproblematiseerd want van wie is dat eiland? Economische waarde concentreert zich op materiële gebruiksvoorwerpen. Luxe is geen optie bij Crusoe. De metafoor dient tevens om een grens aan de rijkdom te bepalen: Crusoe produceert alleen dat wat benodigd is om te overleven, oftewel alleen gebruikswaardes. Ruilwaardes produceren speelt geen rol, omdat er niemand is om mee te ruilen. De grens van de rijkdom wordt bepaald door de natuur. Een voorraad graan aanleggen kent een grens omdat graan bederft. Dit is het beroemde spoilage proviso van Locke. Deze naturlijke grens deed Locke denken (DE grondlegger van het Amerikaanse economische denken) dat het gevaar van oneindige hebzicht ingedamd kon worden. Maar de natuurlijke grens geldt in het kapitalisme niet, omdat geld niet bederft. Sterker nog, als je het opslaat op de bank groeit het uit zichzelf. Een mirakel.
Marx opent de Grundrisse met een kritiek op de Robinsonades van Locke, Ricardo en Smith. Dat werk tot prive-eigendom leidt op dit eiland is een onmogelijke fictie omdat arbeidsdeling de produktiemodus kenmerkt. Als er duizenden handen meewerken aan de totstandkoming van een produkt, wiens bezit is het dan? Marx wijst er tevens op dat Kapitaal bij Crusoe een afgeleide is van arbeidstijd. Marx gebruikt Crusoe overigens ook expliciet in Das Kapital om zijn arbeidswaardetheorie uit te leggen.



De metafoor van Crusoe wordt continu gebruikt door economen. Hier een voorbeeld uit de docu 'De dollar valt'. Aan de hand van Crusoe wordt uitgelegd dat alhoewel de Amerikanen geen gebruikswaarde creëren zij door het instand houden van het principe van de ruil, de motor van de economie menen te zijn. Ik vraag me af of deze econoom inziet dat dit precies die kritiek van Marx op het Kapitaal is.

Equivalentieprincipe: een meer dan eerlijke ruil

De meest bondige samenvatting van het warenfetisjisme. Een geheel imaginaire wereld wordt tot eigenschap van de waar. De vereenzelviging van levenloze objecten met de belofte van een voller, sensueler, beter, mooier, meer succesvol leven is enerzijds fraai. Anderzijds doet het ons steeds een gebrek voelen. Zonder dit object stinken we en kunnen we het wel vergeten. De paniek van het zweet. Liefs gaan we bewegingsloos door het leven, want als we op het werk arriveren na een fietstocht, moeten we de herinnering aan de reis wegspuiten. Zoals een Indische kunstenaar gisteren meldde: ik ervaar een permanente afwezigheid in de stad. Als ik zeep koop, denk ik aan de belofte van eeuwige jeugg, een niet geplooide huid die elke dag om de verkwikkende zeep vraagt. Maar mijn jeugd is niet meer.

Verdinglichung: hoe rechtvaardigheid een rekensom werd

De Verdinglichung van het bewustzijn houdt zoveel in dat de (vermeende) objectieve economische wetten als ware het objectieve natuurwetten, tot een manier van denken worden. Een moreel vraagstuk over de pensioenleeftijd kan zo als een zuiver technisch rekenkundig probleem gezien worden. Hierin toont zich de heerschappij van de economie als maatstaf voor alle dingen. Je kunt het gewoon uitrekenen. Zie hier een prachtig voorbeeld van deze manier va denken als Yvonne Jaspers tegen Rottenberg opmerkt dat er toch eigenlijk helemaal niet gediscussieerd hoeft te worden, omdat het toch gewoon berekend is dat de pensioenleeftijd omhoog moet. Zie ook hoe Verdinglichung daarmee ook het vrije denken onmogelijk maakt: we dienen ons te schikken naar het noodlot in de vorm van economische noodzakelijkheid. Ja, ik weet het: zware woorden: maar at is wel de consequentie van de opmerking van vrouwtje Jaspers.